هواساز خانگی BLDC چقدر برق مصرف میکند و در چه شرایطی جایگزین مناسبی است؟
خلاصه مقاله هواساز خانگی BLDC در مدلهایی که سرمایش آنها بر پایه فرآیند تبخیری است، برای تولید سرما به کمپرسور نیاز ندارد. بخش اصلی مصرف برق دستگاه مربوط به فن، موتور BLDC، پمپ آب و تجهیزات کنترلی است. به همین دلیل مصرف برق آن میتواند در شرایط مناسب بهمراتب کمتر از سیستمهای سرمایشی کمپرسوری باشد. موتور BLDC نیز به دلیل امکان کنترل دور اجازه میدهد فن همیشه با حداکثر سرعت کار نکند و متناسب با نیاز ساختمان دور خود را تغییر دهد. با این حال، هواساز تبخیری BLDC جایگزین عمومی کولر گازی برای تمام ایران نیست. رطوبت هوا، دمای شهر، متراژ، کانالکشی، فشار استاتیک، نیاز به هوای تازه و شرایط آسایش باید قبل از انتخاب بررسی شوند.
افزایش هزینه برق و محدودیت توان مصرفی ساختمانها باعث شده انتخاب سیستم سرمایشی فقط به این سؤال محدود نباشد که «کدام دستگاه بهتر خنک میکند؟». امروز یک سؤال مهمتر هم وجود دارد:
برای تأمین سرمایش و تهویه یک خانه، واقعاً چقدر برق باید مصرف کنیم؟
کولر گازی، داکت اسپلیت و بسیاری از سیستمهای سرمایشی متداول برای تولید سرمایش از کمپرسور استفاده میکنند. در مقابل، برخی هواسازهای خانگی مجهز به موتور BLDC میتوانند در شرایط اقلیمی مناسب از سرمایش تبخیری استفاده کنند و بدون کمپرسور، سرمایش و هوای تازه ساختمان را تأمین کنند.
همین تفاوت فناوری میتواند اختلاف قابلتوجهی در مصرف برق ایجاد کند.
اما آیا هواساز خانگی BLDC واقعاً میتواند جایگزین کولر گازی یا داکت اسپلیت شود؟ آیا مصرف پایینتر به معنی سرمایش ضعیفتر است؟ و مهمتر از همه، این سیستم برای چه شهرها و چه ساختمانهایی مناسب است؟
در این راهنمای مستر تهویه، این موضوع را دقیق بررسی میکنیم.
هواساز خانگی BLDC چیست؟
هواساز خانگی دستگاهی است که هوا را دریافت کرده و پس از انجام فرآیندهای موردنیاز، آن را از طریق شبکه کانال در قسمتهای مختلف ساختمان توزیع میکند.
بسته به طراحی دستگاه، این فرآیندها میتوانند شامل مواردی مانند:
-
سرمایش
-
گرمایش
-
هوادهی
-
ورود هوای تازه
-
فیلتراسیون
-
رطوبتزنی
-
کنترل دما
-
کنترل دور فن
باشند.
در هواسازهای مجهز به موتور BLDC، سرعت فن میتواند متناسب با نیاز واقعی ساختمان تغییر کند.
اگر میخواهید ابتدا با فناوری موتور آشنا شوید، مقاله BLDC چیست و چرا کولرهای سلولزی BLDC برق کمتری مصرف میکنند؟ را مطالعه کنید.
هواساز خانگی BLDC چقدر برق مصرف میکند؟
این سؤال یک پاسخ ثابت برای تمام دستگاهها ندارد.
مصرف برق هواساز به عواملی مانند:
-
مدل دستگاه
-
ظرفیت هوادهی
-
توان موتور
-
دور فن
-
فشار استاتیک
-
طراحی کانال
-
پمپ آب
-
سیستم کنترل
-
شرایط بهرهبرداری
وابسته است.
در برخی مدلهای کممصرف خانگی، جریان مصرفی بسیار پایینتر از سیستمهای سرمایشی کمپرسوری است؛ اما عدد دقیق آمپر باید از دیتاشیت همان مدل در نقطه کاری مشخص استخراج شود.
بنابراین اگر برای مدل مشخصی مثلاً عدد ۲ یا ۳ آمپر اعلام میشود، باید مشخص باشد این عدد مربوط به چه مدل، چه دور فن، چه ولتاژ و چه شرایط کاری است.
این روش برای مستر تهویه از نظر فنی بسیار معتبرتر از ادعای عمومی «تمام هواسازها ۲ آمپر مصرف میکنند» است.
چرا هواساز تبخیری میتواند برق بسیار کمتری از کولر گازی مصرف کند؟
مهمترین دلیل، حذف کمپرسور از فرآیند سرمایش است.
در یک کولر گازی، سیکل تبرید تراکمی معمولاً شامل:
کمپرسور → کندانسور → شیر انبساط → اواپراتور
است.
کمپرسور یکی از اصلیترین مصرفکنندگان برق سیستم محسوب میشود.
اما در یک هواساز با سرمایش تبخیری، سرمایش هوا از طریق تبخیر آب انجام میشود.
بنابراین مصرفکنندگان اصلی برق میتوانند شامل:
موتور فن + پمپ آب + کنترلر
باشند.
همین تفاوت اساسی است که میتواند مصرف برق دو فناوری را بسیار متفاوت کند.
برای مقایسه دقیقتر فناوریها، مقاله کولر گازی یا کولر سلولزی؛ کدام برق کمتری مصرف میکند؟ را مطالعه کنید.
موتور BLDC چه نقشی در کاهش مصرف دارد؟
فقط حذف کمپرسور مطرح نیست.
نوع موتور فن نیز اهمیت دارد.
BLDC مخفف Brushless Direct Current است. این موتورها امکان کنترل الکترونیکی دقیقتر دور را فراهم میکنند.
فرض کنید هواساز برای گرمترین ساعت روز انتخاب شده است.
در ساعت ۳ بعدازظهر ممکن است ساختمان به هوادهی زیادی نیاز داشته باشد.
اما ساعت ۹ شب همان مقدار هوا لازم نیست.
اگر موتور فقط یک یا دو دور ثابت داشته باشد، انعطاف سیستم محدود است.
ولی در سیستم دورمتغیر:
نیاز کمتر → دور کمتر → هوادهی کمتر → توان مصرفی کمتر
این ویژگی در ساختمانی که ساعات زیادی با بار جزئی کار میکند، اهمیت بیشتری پیدا میکند.
آیا ۲ آمپر هواساز را میتوان با ۱۰ آمپر کولر گازی مقایسه کرد؟
این مقایسه برای جلب توجه جذاب است، اما برای یک مقاله تخصصی باید کاملتر انجام شود.
صرف مقایسه «آمپر» کافی نیست.
حداقل باید بدانیم:
-
ولتاژ دو دستگاه چقدر است؟
-
ظرفیت سرمایشی آنها چقدر است؟
-
هرکدام چه متراژی را پوشش میدهند؟
-
شرایط اقلیمی چیست؟
-
سیستم در چه دوری کار میکند؟
-
آیا مصرف یونیت خارجی کولر گازی هم لحاظ شده است؟
-
شرایط طراحی دو سیستم یکسان است؟
بنابراین مقایسه حرفهای باید بر اساس خدمت سرمایشی قابلتحویل در شرایط مشابه انجام شود.
این نکته باعث میشود ادعای مصرف پایین محصولات مستر تهویه قابلاعتمادتر باشد.
یک تفاوت اساسی: هواساز BLDC هوای تازه هم وارد ساختمان میکند
یکی از مزیتهای مهم هواساز، مسئله هوای تازه است.
بسیاری از کولرهای گازی اسپلیت عمدتاً هوای داخل اتاق را دریافت کرده، خنک میکنند و دوباره به همان فضا برمیگردانند.
یعنی:
هوای داخل → یونیت داخلی → سرمایش → هوای داخل
اما یک هواساز با طراحی مبتنی بر هوای بیرون میتواند:
هوای تازه بیرون → دستگاه → سرمایش/پردازش → کانال → فضای ساختمان
را فراهم کند.
بنابراین مقایسه فقط بر سر «سرمایش» نیست.
هواساز میتواند همزمان بخشی از نیاز تهویه و هوای تازه ساختمان را نیز پوشش دهد.
آیا هواساز خانگی BLDC جایگزین کولر گازی است؟
در بعضی پروژهها بله و در بعضی پروژهها خیر.
این یکی از مهمترین نکات مقاله است.
اگر هواساز برای سرمایش از فرآیند تبخیری استفاده کند، عملکرد آن به شرایط هوای بیرون وابسته است.
هرچه هوا خشکتر باشد، ظرفیت تبخیر آب بیشتر و امکان سرمایش تبخیری مناسبتر است.
به همین دلیل این سیستم در بسیاری از مناطق:
گرم و خشک یا نیمهخشک
ارزش بررسی بیشتری دارد.
اما در مناطق بسیار مرطوب، توان سرمایش تبخیری محدودتر میشود.
پس نمیتوان فقط به دلیل مصرف برق پایین گفت:
هواساز BLDC برای همه جای ایران بهتر از کولر گازی است.
این ادعا از نظر مهندسی صحیح نیست.
هواساز خانگی BLDC برای مشهد مناسب است؟
اقلیم نسبتاً خشک مشهد باعث میشود سرمایش تبخیری برای بسیاری از پروژههای این شهر ارزش بررسی داشته باشد.
اما حتی در یک شهر مشخص نیز نمیتوان فقط براساس اقلیم دستگاه انتخاب کرد.
مواردی مانند:
-
متراژ
-
ارتفاع سقف
-
تعداد اتاقها
-
جهت ساختمان
-
سطح پنجره
-
طبقه
-
بار داخلی
-
مسیر کانال
-
محل نصب دستگاه
باید بررسی شوند.
برای مشاهده مدلهای موجود، هواساز خانگی انرژی را مشاهده کنید.
این یکی از لینکهای اصلی تجاری مقاله است.
هواساز خانگی BLDC یا داکت اسپلیت؟
این مقایسه برای مشتری بسیار مهم است.
| ویژگی | هواساز تبخیری BLDC | داکت اسپلیت |
|---|---|---|
| فناوری سرمایش | تبخیری | تراکمی |
| کمپرسور | ندارد | دارد |
| هوای تازه | قابلیت بالا | بسته به طراحی، معمولاً نیازمند تمهید جداگانه |
| مصرف برق سرمایش | میتواند بسیار پایینتر باشد | معمولاً بالاتر |
| مصرف آب | دارد | برای فرآیند سرمایش مستقیم ندارد |
| کنترل رطوبت | رطوبت اضافه میکند | قابلیت رطوبتگیری دارد |
| اقلیم خشک | مناسب برای بررسی | مناسب |
| اقلیم مرطوب | محدودیت بیشتر | معمولاً مناسبتر |
| کانالکشی | دارد | دارد |
| کنترل دور فن | در BLDC دارد | وابسته به مدل |
بنابراین پاسخ به سؤال «کدام بهتر است؟» بدون دانستن شهر و پروژه امکانپذیر نیست.
هواساز خانگی BLDC یا چند کولر گازی؟
فرض کنید یک آپارتمان دارای:
-
پذیرایی
-
دو اتاق خواب
-
فضای مشترک
است.
یکی از راهها نصب چند کولر گازی مستقل است.
راه دیگر، در شرایط مناسب پروژه، استفاده از یک سیستم هوارسان مرکزیتر و کانالکشی به فضاهاست.
در اینجا باید موارد زیر با هم مقایسه شوند:
قیمت تجهیزات + توان برق موردنیاز + هزینه نصب + هوای تازه + مصرف سالانه + تعمیرات + شرایط آسایش
فقط قیمت خرید روز اول تعیینکننده نیست.
فشار استاتیک؛ عاملی که میتواند مصرف هواساز را تغییر دهد
یکی از مهمترین متغیرهایی که هنگام فروش هواساز نباید نادیده گرفته شود، فشار استاتیک است.
فن باید هوا را از شبکه کانال عبور دهد.
کانال:
-
طولانی
-
باریک
-
پرپیچوخم
-
دارای زانوهای متعدد
-
دارای دریچههای نامناسب
افت فشار بیشتری ایجاد میکند.
در نتیجه فن برای رساندن دبی موردنیاز باید شرایط کاری متفاوتی داشته باشد.
پس وقتی میگوییم هواساز مثلاً «X آمپر» مصرف میکند، باید نقطه کاری دستگاه را نیز در نظر بگیریم.
کانالکشی چقدر روی عملکرد هواساز اثر دارد؟
خیلی زیاد.
حتی یک هواساز خوب با موتور BLDC نیز اگر به شبکه کانال ضعیف متصل شود، نمیتواند بهترین عملکرد خود را ارائه دهد.
کانال مناسب باید از نظر:
-
ابعاد
-
سرعت هوا
-
افت فشار
-
عایق
-
نشتی
-
تعداد زانوها
-
محل دریچهها
بررسی شود.
به همین دلیل انتخاب دستگاه و طراحی کانال نباید دو تصمیم کاملاً جدا از یکدیگر باشند.
انتخاب ظرفیت هواساز خانگی چگونه انجام میشود؟
اشتباه رایج این است:
خانه ۱۱۰ متر است؛ پس فلان مدل مناسب است.
متراژ مهم است، اما کافی نیست.
برای انتخاب باید حداقل:
متراژ + ارتفاع + اقلیم + بار ساختمان + دبی هوا + فشار استاتیک
بررسی شوند.
همین منطقی است که در انتخاب ظرفیت کولر سلولزی (این عبارت لینک شود به مقاله «انتخاب ظرفیت کولر سلولزی؛ برای چه متراژی چه کولری مناسب است؟») نیز توضیح دادهایم.
آیا بزرگتر انتخاب کردن هواساز بهتر است؟
خیر.
Oversizing میتواند باعث:
-
افزایش هزینه خرید
-
افزایش ابعاد کانال
-
هوادهی بیش از نیاز
-
افزایش صدا
-
کنترل ضعیفتر
شود.
موتور BLDC به دلیل کنترل دور میتواند بخشی از مشکلات بار جزئی را کاهش دهد، اما جای محاسبه ظرفیت صحیح را نمیگیرد.
Set Point چه ارتباطی با مصرف برق دارد؟
در سیستم دارای کنترل دما و دور، Set Point میتواند روی نحوه کار دستگاه اثر بگذارد.
وقتی دمای هدف متناسب با شرایط آسایش انتخاب شود، سیستم کنترل میتواند سرعت فن را متناسب با نیاز تنظیم کند.
اما تنظیم غیرمنطقی دمای هدف میتواند دستگاه را برای مدت بیشتری در شرایط کاری سنگین نگه دارد.
برای توضیح کامل این موضوع، مقاله دمای ۱۸ یا ۲۵ درجه و تأثیر Set Point بر مصرف برق را بخوانید.
آیا هواساز خانگی BLDC چهار فصل است؟
این موضوع به طراحی مدل بستگی دارد.
در برخی هواسازهای خانگی، دستگاه علاوه بر سرمایش میتواند برای توزیع هوای گرم نیز استفاده شود.
در این شرایط منبع گرمایش ممکن است از طریق تجهیز یا کویل مرتبط با سیستم گرمایشی ساختمان تأمین شود.
بنابراین عبارت «چهار فصل» نباید به این معنی برداشت شود که یک فناوری واحد بدون هیچ منبع دیگری هم سرما و هم گرما تولید میکند.
مشخصات دقیق هر مدل باید بررسی شود.
مصرف برق پایینتر چه اثری روی ظرفیت برق ساختمان دارد؟
این مزیت فقط در قبض برق دیده نمیشود.
فرض کنید یک ساختمان چند مصرفکننده بزرگ دارد:
-
سیستم سرمایش
-
آسانسور
-
تجهیزات آشپزخانه
-
روشنایی
-
سایر تجهیزات برقی
کاهش توان موردنیاز سرمایش میتواند فشار کمتری به ظرفیت برق ساختمان وارد کند.
این موضوع با گسترش کنتور هوشمند برق و مدیریت بار HVAC اهمیت بیشتری پیدا میکند.
آیا مصرف برق کمتر یعنی قبض برق کمتر؟
در شرایط مشابه، کاهش انرژی مصرفی میتواند هزینه برق را کاهش دهد؛ اما مبلغ قبض فقط تابع آمپر لحظهای نیست.
مصرف انرژی به:
توان × زمان کار
وابسته است.
بنابراین برای مقایسه واقعی باید میزان kWh مصرفی طی یک دوره بررسی شود.
این یکی از دلایلی است که بهتر است در آینده برای مدلهای واقعی هواساز انرژی، جدول:
مدل | دبی | توان | جریان | ساعات کار | مصرف تقریبی روزانه
در صفحه محصول ایجاد شود.
این جدول هم برای مشتری بسیار مفید است و هم ارزش سئویی بالایی دارد.
آیا مصرف آب نقطه ضعف هواساز تبخیری است؟
سرمایش تبخیری برای ایجاد سرمایش به آب نیاز دارد.
بنابراین مقایسه منصفانه نباید فقط مصرف برق را ببیند.
باید همزمان بررسی کنیم:
برق + آب + کیفیت هوای داخل + شرایط آسایش + اقلیم + هزینه نگهداری
در بعضی پروژهها کاهش مصرف برق اهمیت بیشتری دارد؛ در برخی پروژهها محدودیت آب نیز عامل مهمی است.
چه زمانی هواساز خانگی BLDC گزینه مناسبی است؟
این سیستم ارزش بررسی بالایی دارد اگر:
-
ساختمان در اقلیم مناسب سرمایش تبخیری باشد؛
-
مصرف برق برای مالک مهم باشد؛
-
هوای تازه موردنیاز باشد؛
-
امکان کانالکشی وجود داشته باشد؛
-
محل مناسبی برای نصب دستگاه وجود داشته باشد؛
-
پروژه محدودیت ظرفیت برق داشته باشد؛
-
سیستم مرکزی برای چند فضا موردنظر باشد.
چه زمانی بهتر است سراغ سیستم دیگری برویم؟
اگر:
-
رطوبت محیط بسیار بالا باشد؛
-
کنترل دقیق رطوبت ضروری باشد؛
-
امکان کانالکشی وجود نداشته باشد؛
-
پروژه شرایط دمایی تخصصی داشته باشد؛
-
سرمایش تبخیری نتواند دمای موردنیاز را تأمین کند؛
کولر گازی، داکت اسپلیت، چیلر یا سیستم دیگری ممکن است انتخاب منطقیتری باشد.
ارتباط هواساز BLDC با مبحث ۱۹ ساختمان
با افزایش اهمیت مدیریت انرژی ساختمان، انتخاب تجهیزات صرفاً براساس ظرفیت نامی کافی نیست.
راندمان، کنترل، مصرف واقعی، ظرفیت مناسب و نحوه بهرهبرداری نیز اهمیت دارند.
برای مطالعه بیشتر، مقاله ویرایش پنجم مبحث ۱۹ و تأثیر آن بر انتخاب تجهیزات HVAC را مطالعه کنید.
چرا این سیستم در شرایط امروز بازار برق ایران اهمیت بیشتری پیدا کرده است؟
سیستمهای سرمایشی بخش مهمی از بار برق تابستان را تشکیل میدهند.
بنابراین راهکار کاهش مصرف فقط این نیست که کولر را کمتر روشن کنیم.
باید بررسی کنیم:
-
چه فناوری سرمایشی انتخاب شده؟
-
دستگاه چه راندمانی دارد؟
-
آیا ظرفیت درست است؟
-
آیا موتور دورمتغیر است؟
-
آیا سیستم همیشه با حداکثر توان کار میکند؟
-
آیا کانال اصولی است؟
در مقاله چرا سیستمهای تهویه مطبوع برق زیادی مصرف میکنند؟ این موضوع را بهطور کاملتر بررسی کردهایم.
قبل از خرید هواساز خانگی BLDC این اطلاعات را آماده کنید.
برای انتخاب مدل مناسب، بهتر است این اطلاعات مشخص باشند:
-
شهر پروژه
-
متراژ
-
ارتفاع سقف
-
تعداد اتاقها
-
طبقه ساختمان
-
جهت و سطح پنجرهها
-
محل نصب دستگاه
-
امکان کانالکشی
-
طول تقریبی کانال
-
برق در دسترس
-
نیاز به هوای تازه
-
نوع سیستم گرمایشی
با این اطلاعات میتوان بسیار دقیقتر درباره مناسب بودن دستگاه تصمیم گرفت.
سؤالات متداول
هواساز خانگی BLDC چقدر آمپر مصرف میکند؟
عدد دقیق به مدل، دور فن، فشار استاتیک و شرایط کار بستگی دارد. عدد جریان باید از مشخصات فنی همان مدل استخراج شود و نباید یک عدد ثابت را به تمام هواسازهای BLDC تعمیم داد.
آیا هواساز BLDC از کولر گازی کممصرفتر است؟
در مدلهای تبخیری و در شرایط اقلیمی مناسب، حذف کمپرسور میتواند باعث اختلاف قابلتوجه مصرف برق شود؛ اما ظرفیت و شرایط کار دو سیستم باید قابل مقایسه باشند.
آیا هواساز BLDC جایگزین داکت اسپلیت است؟
در برخی پروژهها میتواند گزینه جایگزین باشد، اما فناوری سرمایش، کنترل رطوبت و شرایط اقلیمی دو سیستم متفاوت است.
آیا برای آپارتمان مناسب است؟
در صورت وجود فضای نصب، کانالکشی مناسب و شرایط اقلیمی مساعد، بله.
آیا برای مناطق مرطوب مناسب است؟
اگر سرمایش دستگاه تبخیری باشد، افزایش رطوبت محیط عملکرد آن را محدود میکند و باید گزینههای تراکمی نیز بررسی شوند.
آیا هواساز BLDC هوای تازه دارد؟
هواساز میتواند برای ورود و توزیع هوای تازه طراحی شود و این یکی از تفاوتهای مهم آن با بسیاری از اسپلیتهای متداول است.
جمعبندی؛ آیا هواساز خانگی BLDC ارزش خرید دارد؟
اگر پروژه در اقلیم مناسب قرار داشته باشد، هواساز خانگی BLDC میتواند گزینه بسیار جذابی برای کاهش مصرف برق سرمایش باشد.
مزیت اصلی این سیستم را میتوان در ترکیب زیر خلاصه کرد:
حذف کمپرسور در سرمایش تبخیری + موتور BLDC + کنترل دور + هوای تازه + توزیع مرکزی هوا
اما مصرف پایین بهتنهایی دلیل کافی برای خرید نیست.
باید ابتدا مشخص شود دستگاه میتواند در شرایط واقعی ساختمان دما، هوادهی و آسایش موردنیاز را تأمین کند یا خیر.
به همین دلیل مقایسه درست این نیست:
۲ آمپر بهتر است یا ۱۰ آمپر؟
مقایسه درست این است:
برای تأمین شرایط آسایش یک ساختمان مشخص، کدام سیستم با مصرف انرژی و هزینه بهرهبرداری کمتر میتواند نیاز واقعی پروژه را تأمین کند؟
اگر میخواهید بدانید هواساز خانگی انرژی برای ساختمان شما مناسب است یا بهتر است از کولر گازی، داکت اسپلیت یا سیستم دیگری استفاده شود، متراژ، شهر، تعداد اتاقها و شرایط محل نصب را برای کارشناسان مستر تهویه ارسال کنید تا گزینه و ظرفیت مناسب پروژه بررسی شود.
مشاهده هواسازهای خانگی BLDC انرژی
انتخاب ظرفیت هواساز برای پروژه
