کولر گازی یا کولر سلولزی؟ کدام برق کمتری مصرف میکند؟
خلاصه مقاله کولر گازی برای تولید سرمایش از سیکل تبرید تراکمی و کمپرسور استفاده میکند، درحالیکه کولر سلولزی سرمایش را عمدتاً از طریق تبخیر آب ایجاد میکند. به همین دلیل در اقلیم گرم و خشک، کولر سلولزی میتواند از نظر مصرف برق مزیت قابلتوجهی داشته باشد؛ مخصوصاً در مدلهای مجهز به موتور BLDC و کنترل دور. اما در مناطق بسیار مرطوب، مانند بخشهایی از سواحل جنوبی و شمالی، سرمایش تبخیری ممکن است نتواند شرایط آسایش موردنیاز را فراهم کند و کولر گازی یا سیستم تراکمی انتخاب مناسبتری باشد. بنابراین سؤال حرفهای این نیست که: «کدام دستگاه بهتر است؟» بلکه باید پرسید: «برای شهر، متراژ و نوع کاربری من، کدام فناوری با مصرف انرژی کمتر میتواند شرایط آسایش موردنیاز را تأمین کند؟»
افزایش هزینه برق و محدودیت مصرف در فصل گرم باعث شده است که هنگام خرید سیستم سرمایشی، دیگر فقط «قدرت خنککنندگی» مهم نباشد. یکی از پرتکرارترین سؤالها این است:
کولر گازی برق کمتری مصرف میکند یا کولر سلولزی؟
پاسخ کوتاه این است که در شرایط اقلیمی مناسب، کولر سلولزی معمولاً به دلیل نداشتن کمپرسور تبرید، مصرف برق بسیار پایینتری نسبت به یک سیستم سرمایش تراکمی همرده دارد؛ اما این به معنی مناسب بودن کولر سلولزی برای تمام شهرها و تمام ساختمانها نیست.
کولر گازی و کولر سلولزی اساساً با دو فناوری متفاوت کار میکنند و انتخاب میان آنها باید براساس اقلیم، رطوبت، متراژ، نوع کاربری، هوای تازه موردنیاز، هزینه اولیه و هزینه برق در دوره بهرهبرداری انجام شود.
در این مقاله مستر تهویه، این دو سیستم را از نظر مصرف برق، عملکرد، شرایط اقلیمی و هزینه بهرهبرداری مقایسه میکنیم.
تفاوت اصلی کولر گازی و کولر سلولزی چیست؟
کولر گازی یک سیستم تراکمی است.
اجزای اصلی آن شامل:
-
کمپرسور
-
کندانسور
-
شیر انبساط
-
اواپراتور
-
فنها
است.
کمپرسور مهمترین مصرفکننده برق این سیکل محسوب میشود.
در مقابل، کولر سلولزی معمولاً از:
-
پد سلولزی
-
فن
-
پمپ آب
-
موتور
-
سیستم کنترل
استفاده میکند و کمپرسور سیکل تبرید ندارد.
همین تفاوت ساختاری یکی از دلایل اصلی اختلاف مصرف برق دو سیستم است.
چرا کولر سلولزی معمولاً برق کمتری مصرف میکند؟
در سیستم تبخیری نیازی به متراکم کردن مبرد وجود ندارد.
بنابراین بار الکتریکی بزرگی مانند کمپرسور حذف میشود و عمده مصرف برق مربوط به فن، موتور و پمپ آب است.
در مدلهای جدیدتر، استفاده از موتورهای دورمتغیر و BLDC میتواند مصرف فن را نیز متناسب با نیاز واقعی کاهش دهد.
اگر قصد بررسی مدلهای کممصرف را دارید، مشخصات کولرهای سلولزی انرژی با موتور BLDC را مشاهده کنید.
آیا میتوان آمپر کولر گازی و کولر سلولزی را مستقیم مقایسه کرد؟
بله، اما با احتیاط.
صرف گفتن اینکه:
«این دستگاه ۲ آمپر و دیگری ۱۰ آمپر مصرف میکند»
برای یک مقایسه مهندسی کامل کافی نیست.
باید موارد زیر یکسان یا قابل مقایسه باشند:
-
ولتاژ
-
ظرفیت سرمایشی
-
شرایط طراحی
-
متراژ پوشش
-
شرایط اقلیمی
-
ساعات کار
-
راندمان واقعی
اگر یک کولر سلولزی کوچک را با کولر گازی بسیار بزرگ مقایسه کنیم، نتیجه گمراهکننده خواهد بود.
به همین دلیل در محتوای حرفهای مستر تهویه بهتر است همیشه جریان مصرفی را همراه با ظرفیت و شرایط کاربرد بیان کنیم.
مصرف برق کولر گازی به چه عواملی بستگی دارد؟
مصرف یک کولر گازی فقط به ظرفیت اسمی آن وابسته نیست.
عوامل مهم عبارتاند از:
-
ظرفیت دستگاه
-
اینورتر یا دورثابت بودن
-
دمای هوای بیرون
-
Set Point
-
عایق ساختمان
-
تمیزی کندانسور
-
فیلتر
-
کیفیت نصب
-
ساعات استفاده
-
بار داخلی ساختمان
اگر دستگاه روی دمای بسیار پایین تنظیم شود، زمان یا شدت کار کمپرسور میتواند افزایش پیدا کند.
برای مطالعه کاملتر این موضوع، راهنمای تنظیم دمای کولر و Set Point را ببینید.
مصرف برق کولر سلولزی به چه عواملی بستگی دارد؟
در کولر سلولزی نیز مصرف ثابت نیست.
مصرف به مواردی مانند:
-
توان موتور
-
دور فن
-
فشار استاتیک
-
طراحی کانال
-
دبی هوادهی
-
پمپ آب
-
ساعات کار
وابسته است.
اگر کولر دارای موتور BLDC و کنترل دور باشد، در بسیاری از ساعات لازم نیست فن با حداکثر سرعت کار کند.
بنابراین کنترل دور میتواند به کاهش مصرف برق در بارهای جزئی کمک کند.
برای بررسی فناوری این سیستمها، مقاله موتور BLDC در سیستمهای سرمایشی را مشاهده بفرمایید.
مهمترین مزیت کولر سلولزی؛ مصرف برق پایینتر در اقلیم مناسب
در شهرهای گرم و خشک، سرمایش تبخیری میتواند از اختلاف دمای خشک و مرطوب هوا استفاده کند.
در چنین شرایطی، کولر سلولزی میتواند بدون کمپرسور، مقدار قابلتوجهی سرمایش تولید کند.
همین موضوع باعث میشود برای بسیاری از پروژهها، مخصوصاً:
-
مسکونی
-
اداری
-
فروشگاهی
-
سالن
-
کارگاه
-
محیط صنعتی
گزینه قابلبررسی باشد.
اما تأکید میکنیم:
کممصرف بودن بهتنهایی دلیل کافی برای انتخاب دستگاه نیست.
چرا کولر سلولزی برای همه شهرها مناسب نیست؟
سرمایش تبخیری برای عملکرد مناسب به ظرفیت تبخیر آب نیاز دارد.
هرچه هوا خشکتر باشد، ظرفیت تبخیر بیشتر است.
در هوای بسیار مرطوب، هوا ظرفیت کمتری برای جذب رطوبت جدید دارد و در نتیجه توان سرمایشی تبخیری کاهش پیدا میکند.
بنابراین کولر سلولزی معمولاً برای اقلیمهای گرم و خشک و نیمهخشک شرایط بهتری دارد.
در مقابل، در مناطق با رطوبت بالا ممکن است سیستم تراکمی گزینه مناسبتری باشد.
به همین دلیل مستر تهویه نباید صرفاً به دلیل مصرف برق کمتر، کولر سلولزی را برای هر پروژهای توصیه کند.
کولر سلولزی برای مشهد مناسب است؟
در بسیاری از کاربردها، اقلیم نسبتاً خشک مشهد شرایط مناسبی برای بررسی سرمایش تبخیری ایجاد میکند.
اما ظرفیت باید براساس:
-
متراژ
-
ارتفاع سقف
-
میزان تابش
-
تعداد افراد
-
سطح پنجره
-
کاربری
-
کانالکشی
-
فشار استاتیک
انتخاب شود.
برای مشاهده مدلهای قابلعرضه، کولر سلولزی انرژی در مشهد را مشاهده کنید.
کولر گازی چه مزیتی نسبت به کولر سلولزی دارد؟
کولر گازی مزایای مهمی دارد:
-
کنترل دقیقتر دما
-
امکان کاهش رطوبت
-
عدم وابستگی مستقیم به هوای خشک
-
مناسب بودن برای مناطق مرطوبتر
-
امکان سرمایش فضا بدون ورود حجم زیاد هوای تازه
بنابراین اگر پروژه در اقلیم بسیار مرطوب باشد، سیستم تراکمی ممکن است انتخاب منطقیتری باشد.
هوای تازه؛ تفاوت مهم دیگر دو سیستم
کولر سلولزی برای عملکرد خود هوای بیرون را وارد ساختمان میکند.
در نتیجه مقدار زیادی هوای تازه در اختیار فضا قرار میگیرد.
این موضوع برای برخی کاربریها یک مزیت مهم است.
در مقابل، بسیاری از کولرهای گازی اسپلیت عمدتاً هوای داخل را سیرکوله میکنند و الزاماً هوای تازه قابلتوجهی وارد فضا نمیکنند.
برای پروژههایی که هوای تازه اهمیت زیادی دارد، هواساز خانگی انرژی با موتور BLDC نیز میتواند بهعنوان یک گزینه متفاوت بررسی شود.
هزینه اولیه؛ کولر گازی یا کولر سلولزی؟
قیمت خرید فقط یکی از اجزای هزینه سیستم است.
برای مقایسه واقعی باید موارد زیر را در نظر گرفت:
CAPEX
-
قیمت دستگاه
-
کانالکشی
-
لولهکشی
-
نصب
-
تجهیزات جانبی
OPEX
-
برق
-
آب
-
سرویس
-
فیلتر یا پد
-
تعمیرات
-
قطعات
ممکن است یک سیستم در زمان خرید ارزانتر باشد، اما طی چند سال هزینه برق بیشتری ایجاد کند.
بنابراین بهتر است هزینه چرخه عمر بررسی شود.
آیا کولر سلولزی مصرف آب بالایی دارد؟
سرمایش تبخیری برای تولید سرما به آب نیاز دارد.
میزان مصرف آب به:
-
دمای هوا
-
رطوبت
-
ظرفیت
-
ساعات کار
-
کیفیت پد
-
کنترل آب
-
شرایط تخلیه
وابسته است.
در مدلهای جدید، طراحی پد و سیستم کنترل میتواند روی مصرف آب اثر بگذارد.
بنابراین مقایسه نباید فقط برق باشد:
برق + آب + آسایش + اقلیم
باید با هم دیده شوند.
موتور BLDC چه مزیتی ایجاد میکند؟
موتور BLDC امکان کنترل بهتر دور و راندمان بالاتر در بسیاری از شرایط کاری را فراهم میکند.
وقتی ساختمان به حداکثر هوادهی نیاز ندارد، فن میتواند با سرعت پایینتر کار کند.
این موضوع در سیستمهایی که ساعات زیادی با بار جزئی کار میکنند، اهمیت زیادی دارد.
به همین دلیل هنگام بررسی کولر سلولزی با موتور BLDC فقط قیمت خرید را مقایسه نکنید؛ مصرف در ساعات مختلف کار نیز مهم است.
مقایسه کلی کولر گازی و کولر سلولزی
| معیار | کولر گازی | کولر سلولزی |
|---|---|---|
| فناوری | سیکل تبرید تراکمی | سرمایش تبخیری |
| کمپرسور | دارد | ندارد |
| مصرف برق | معمولاً بالاتر | معمولاً پایینتر در شرایط مناسب |
| مصرف آب | ناچیز در فرآیند سرمایش | دارد |
| کنترل رطوبت | مناسب | رطوبت اضافه میکند |
| هوای تازه | معمولاً محدود | بالا |
| اقلیم خشک | مناسب | بسیار مناسب برای بررسی |
| اقلیم مرطوب | مناسبتر | محدودیت عملکرد |
| کنترل دور | وابسته به مدل | در مدل BLDC قابلتوجه |
| هزینه بهرهبرداری | وابسته به برق | برق کمتر، همراه مصرف آب |
چه زمانی کولر سلولزی انتخاب منطقیتری است؟
زمانی که:
-
اقلیم خشک یا نیمهخشک است؛
-
ورود هوای تازه مزیت محسوب میشود؛
-
مصرف برق اهمیت زیادی دارد؛
-
امکان کانالکشی مناسب وجود دارد؛
-
محدودیت رطوبتی کاربری اجازه میدهد.
چه زمانی کولر گازی منطقیتر است؟
زمانی که:
-
رطوبت محیط زیاد است؛
-
کنترل دقیق دما و رطوبت اهمیت دارد؛
-
امکان استفاده مؤثر از سرمایش تبخیری وجود ندارد؛
-
کاربری شرایط خاص دارد.
ارتباط انتخاب سیستم با بحران برق
بحث مصرف برق سرمایش فقط موضوع قبض خانوار نیست.
سهم بالای تجهیزات سرمایشی در پیک شبکه نشان میدهد انتخاب فناوری سیستم تهویه مطبوع نیز بخشی از مسئله است.
برای بررسی کاملتر دلایل، مقاله چرا سیستمهای تهویه مطبوع برق زیادی مصرف میکنند؟ را مطالعه کنید.
قبل از خرید، این ۸ سؤال را پاسخ دهید
-
شهر پروژه کجاست؟
-
رطوبت تابستان چقدر است؟
-
متراژ فضا چقدر است؟
-
ارتفاع سقف چقدر است؟
-
هوای تازه چقدر اهمیت دارد؟
-
کانالکشی امکانپذیر است؟
-
محدودیت برق دارید؟
-
هزینه بهرهبرداری برایتان چقدر اهمیت دارد؟
بدون پاسخ این سؤالات نمیتوان فقط از روی «متراژ» تصمیم گرفت.
جمعبندی؛ کدام برق کمتری مصرف میکند؟
در اقلیم مناسب و ظرفیت قابلمقایسه، کولر سلولزی معمولاً به دلیل حذف کمپرسور میتواند برق بسیار کمتری نسبت به کولر گازی مصرف کند.
اما این به معنی برتری مطلق نیست.
کولر گازی برای بعضی اقلیمها و کاربریها انتخاب مناسبتر است و کولر سلولزی برای بعضی پروژهها.
هدف انتخاب حرفهای این است: کممصرفترین سیستمی را انتخاب کنیم که واقعاً بتواند شرایط آسایش موردنیاز پروژه را تأمین کند.
اگر نمیدانید برای پروژه شما کولر گازی مناسبتر است یا کولر سلولزی، متراژ، شهر و نوع کاربری را در اختیار کارشناسان مستر تهویه قرار دهید تا ظرفیت و فناوری مناسب بررسی شود.
